Conscience and the contemporary professional life challenges

Authors

DOI:

https://doi.org/10.15290/rtk.2024.23.07

Keywords:

conscience, work, professional life, morality, the law

Abstract

The issue of conscience is one of the essential theological and moral issues. Contemporarily it is gaining even a greater importance due to the necessity of taking into account the research results of other sciences, including the non-theological ones, as well as due to the current cultural and social conditions which provide a range of challenges for each individual’s conscience. Work and professional life are the platforms which reveal a range of moral dilemmas. The article indicates the most important challenges which are being faced nowadays, it highlights the role of conscience in the professional life and the basic rules of conduct in case of a conflict between conscience and the law.

Author Biography

  • Tadeusz Zadykowicz, KUL Lublin

    ZADYKOWICZ TADEUSZ, Hab. PhD., was born in 1968 and gradu- ated from the Major Seminary of the Archdiocese of Białystok and the Catholic University of Lublin (KUL). He obtained his Habilitation of Theological Sciences degree with a specialization in moral theology. Since2001,hehasconductedresearchandhasbeenteachingatKUL’s Institute of Moral Theology. He is currently a professor in the Depart- ment of Fundamental Moral Theology and serves as the Director of the Institute of Moral Theology. Rev. Zadykowicz belongs to the fol- lowing academic societies: the Scientific Society of KUL (2002 – pres- ent), the Society for Moral Theology (1999 – present), the Scientific Society of Lublin (2003 – present), the European Society for Catholic Theology (2004 – present), and The Francis de Sales Scientific Society (2008 – present). His primary research interests include the morality of religious life; the contemporary context of religious and moral life; the biblical and cultural premises of morality; the role of personal examples in the Christian moral life; the morality of researchers and conducting research.

References

The Helsinki Final Act (Akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie) (August 1st, 1975), https://web.archive.org/web/20160508202207/ http://stosunki-miedzynarodowe.pl/traktaty/akt_koncowy_KBWE.pdf.

Derdziuk A., Sprzeciw sumienia w życiu Kościoła, “Teologia i Moralność” 8(2013), no. 2, pp. 77-89.

Dobrowolska B., Sprzeciw sumienia w zawodzie pielęgniarki i położnej – założenia i praktyka, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, ed. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014, pp. 197-210.

Francis, Apostolic exhortation Amoris laetitia (March 19th, 2016), https:// www.vatican.va/content/francesco/pl/apost_exhortations/documents/ papa-francesco_esortazione-ap_20160319_amoris-laetitia.html.

Gałecki S., Sprzeciw sumienia i nieposłuszeństwo obywatelskie, “Studia Kulturoznawcze”, 12(2017), no. 2, pp. 153-165.

Głusiec W., Puacz E., Sprzeciw sumienia w zawodzie diagnosty laborato- ryjnego, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne iprawne,ed.P.Stanisz,J.Pawlikowski,M.Ordon,Lublin2014,pp.227-234.

Gryz K., Sprzeciw sumienia w kulturze, “Teologia i Moralność” 8(2013), no. 2, pp. 101-115.

John Paul II, Apostolic exhortation Reconciliatio et paenitentia (December 2nd, 1984), https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/apost_exhorta- tions/documents/hf_jp-ii_exh_02121984_reconciliatio-et-paenitentia.html.

John Paul II, Encyclical Dominum et Vivificantem (May 18th, 1986), https:// www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp- ii_enc_18051986_dominum-et-vivificantem.html.

John Paul II, Encyclical Fides et ratio (September 14th, 1998), https:// www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp- ii_enc_14091998_fides-et-ratio.html.

John Paul II, Encyclical Laborem exercens (September 14th, 1981), https:// www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp- ii_enc_14091981_laborem-exercens.html.

John Paul II, Encyclical Veritatis splendor (August 6th, 1993), https:// www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp- ii_enc_06081993_veritatis-splendor.html.

John Paul II, Homily (Skoczów, 22.05.1995), https://www.vatican.va/ content/john-paul-ii/pl/homilies/1995/documents/hf_jp-ii_hom_19950522_ skoczow.html.

John Paul II, Homily (Sosnowiec, 14.06.1999), https://www.vatican.va/ content/john-paul-ii/pl/homilies/1999/documents/hf_jp-ii_hom_19990614_ sosnowiec.html.

John Paul II, Homilia (Zamość, 12.06.1999), https://www.vatican.va/con- tent/john-paul-ii/pl/homilies/1999/documents/hf_jp-ii_hom_19990612_za- mosc.html.

Jaworski K., Zasada równego traktowania a sprzeciw sumienia, “Logos i Ethos” 2019, no. 1, pp. 101-121.

Charter of Fundamental Rights of the European Union (Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (December7th,2000), https://oide.sejm.gov.pl/oide/option=com_content&view=article&id=14428&Itemid=422.

Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań: Pallottinum 1994.

Kietliński K., Sprzeciw sumienia wobec wyzwań współczesnego zarządzania, “Teologia i Moralność 8(2013), no. 2, pp. 91-100.

Klinowski M., Czy sumienie zawodowe jest kwestią moralności?, “Przegląd Prawa Medycznego” 2(2019), no. 2, pp. 5-37.

Kodeks pracy (Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku z późniejszymi zmianami, Dz.U. 2023, poz. 1465), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19740240141/U/D19740141Lj.pdf.

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej (April 2nd, 1997), https://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm.

Marczewski, K. Klauzula sumienia w praktyce lekarza internisty, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, ed. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014, pp. 186-190.

Midro A., Klauzula sumienia z perspektywy lekarza genetyka klinicznego, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, ed. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014, pp. 173-184.

Międzynarodowa Komisja Teologiczna, Teologia dzisiaj, https://www. vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_cti_ doc_20111129_teologia-oggi_pl.pdf.

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, przyjęty przez Narody Zjednoczone (December 16th, 1966), https://www.am- nesty.org.pl/wp-content/uploads/2016/04/Miedzynarodowy_Pakt_Praw_ Obywatelskich_i_Politycznych.pdf.

Pawlikowski J., Spór o klauzulę sumienia z perspektywy celów medycyny i etyki lekarskiej, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, ed. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014, pp. 145-171.

Universal Declaration on Human Rights (Powszechna Deklaracja Praw Człowieka) (December10th,1948), https://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Powszechna_Deklaracja_Praw_Czlowieka.pdf.

Prusak M., Konflikt sumienia katolickiego farmaceuty w praktyce aptecznej, “Teologia i Moralność 8(2013), no. 2, pp. 35-49.

Prusak, M., Sprzeciw sumienia w praktyce aptecznej, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej -aspekty etyczne i prawne, ed. P. Stanisz, J. Paw- likowski, M. Ordon, Lublin 2014, pp. 211-226.

Rey-Mermet T., Teolog sumienia, transl. W. Kawecki, H. Pagiewski, Kraków 1996, pp. 127-128.

Resolution of the European Council (Rezolucja Rady Unii Europejskiej) (November 16th, 2009), Council conclusions on freedom of religion or belief.

The Second Vatican Council, Declaration on religious freedom Dignitatis personae, https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/docu ments/rc_con_cfaith_doc_20081208_dignitas-personae_pl.html.

The Second Vatican Council, Pastoral Constitution on the Church in the Modern World. Gaudium et spes, https://www.vatican.va/archive/hist_ councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19651207_gaudium-et-spes_en.html.

Szczodry M., Kwestia sumienia w posynodalnej adhortacji apostolskiej Amoris laetitia papieża Franciszka, in: Miłość jest nam dana i zadana. Komentarz do Posynodalnej Adhortacji apostolskiej Amoris laetitia papieża Franciszka, ed. G. Chojnacki, Szczecin 2017, pp. 243-260.

Traktat z Lizbony (December13th,2007), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/ download.xsp/WDU20092031569/O/D20091569.pdf.

Wanat Z., Profetyczny wymiar sprzeciwu sumienia, “Teologia i Moralność” 8(2013), no. 2, pp. 19-33.

Wieczorek W., Teologia pracy w nauczaniu Jana Pawła II, “Roczniki Nauk o Rodzinie i Pracy Socjalnej 4(2012), pp. 321-334.

Published

2024-12-28

How to Cite

Zadykowicz, T. (2024). Conscience and the contemporary professional life challenges. Rocznik Teologii Katolickiej, 23, 93-110. https://doi.org/10.15290/rtk.2024.23.07

Similar Articles

1-10 of 37

You may also start an advanced similarity search for this article.

Most read articles by the same author(s)