Conscience and the contemporary professional life challenges
DOI:
https://doi.org/10.15290/rtk.2024.23.07Słowa kluczowe:
conscience, work, professional life, morality, the lawAbstrakt
The issue of conscience is one of the essential theological and moral issues. Contemporarily it is gaining even a greater importance due to the necessity of taking into account the research results of other sciences, including the non-theological ones, as well as due to the current cultural and social conditions which provide a range of challenges for each individual’s conscience. Work and professional life are the platforms which reveal a range of moral dilemmas. The article indicates the most important challenges which are being faced nowadays, it highlights the role of conscience in the professional life and the basic rules of conduct in case of a conflict between conscience and the law.
Bibliografia
The Helsinki Final Act (Akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie) (August 1st, 1975), https://web.archive.org/web/20160508202207/ http://stosunki-miedzynarodowe.pl/traktaty/akt_koncowy_KBWE.pdf.
Derdziuk A., Sprzeciw sumienia w życiu Kościoła, “Teologia i Moralność” 8(2013), no. 2, pp. 77-89.
Dobrowolska B., Sprzeciw sumienia w zawodzie pielęgniarki i położnej – założenia i praktyka, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, ed. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014, pp. 197-210.
Francis, Apostolic exhortation Amoris laetitia (March 19th, 2016), https:// www.vatican.va/content/francesco/pl/apost_exhortations/documents/ papa-francesco_esortazione-ap_20160319_amoris-laetitia.html.
Gałecki S., Sprzeciw sumienia i nieposłuszeństwo obywatelskie, “Studia Kulturoznawcze”, 12(2017), no. 2, pp. 153-165.
Głusiec W., Puacz E., Sprzeciw sumienia w zawodzie diagnosty laborato- ryjnego, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne iprawne,ed.P.Stanisz,J.Pawlikowski,M.Ordon,Lublin2014,pp.227-234.
Gryz K., Sprzeciw sumienia w kulturze, “Teologia i Moralność” 8(2013), no. 2, pp. 101-115.
John Paul II, Apostolic exhortation Reconciliatio et paenitentia (December 2nd, 1984), https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/apost_exhorta- tions/documents/hf_jp-ii_exh_02121984_reconciliatio-et-paenitentia.html.
John Paul II, Encyclical Dominum et Vivificantem (May 18th, 1986), https:// www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp- ii_enc_18051986_dominum-et-vivificantem.html.
John Paul II, Encyclical Fides et ratio (September 14th, 1998), https:// www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp- ii_enc_14091998_fides-et-ratio.html.
John Paul II, Encyclical Laborem exercens (September 14th, 1981), https:// www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp- ii_enc_14091981_laborem-exercens.html.
John Paul II, Encyclical Veritatis splendor (August 6th, 1993), https:// www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp- ii_enc_06081993_veritatis-splendor.html.
John Paul II, Homily (Skoczów, 22.05.1995), https://www.vatican.va/ content/john-paul-ii/pl/homilies/1995/documents/hf_jp-ii_hom_19950522_ skoczow.html.
John Paul II, Homily (Sosnowiec, 14.06.1999), https://www.vatican.va/ content/john-paul-ii/pl/homilies/1999/documents/hf_jp-ii_hom_19990614_ sosnowiec.html.
John Paul II, Homilia (Zamość, 12.06.1999), https://www.vatican.va/con- tent/john-paul-ii/pl/homilies/1999/documents/hf_jp-ii_hom_19990612_za- mosc.html.
Jaworski K., Zasada równego traktowania a sprzeciw sumienia, “Logos i Ethos” 2019, no. 1, pp. 101-121.
Charter of Fundamental Rights of the European Union (Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (December7th,2000), https://oide.sejm.gov.pl/oide/option=com_content&view=article&id=14428&Itemid=422.
Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań: Pallottinum 1994.
Kietliński K., Sprzeciw sumienia wobec wyzwań współczesnego zarządzania, “Teologia i Moralność 8(2013), no. 2, pp. 91-100.
Klinowski M., Czy sumienie zawodowe jest kwestią moralności?, “Przegląd Prawa Medycznego” 2(2019), no. 2, pp. 5-37.
Kodeks pracy (Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku z późniejszymi zmianami, Dz.U. 2023, poz. 1465), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19740240141/U/D19740141Lj.pdf.
Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej (April 2nd, 1997), https://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm.
Marczewski, K. Klauzula sumienia w praktyce lekarza internisty, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, ed. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014, pp. 186-190.
Midro A., Klauzula sumienia z perspektywy lekarza genetyka klinicznego, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, ed. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014, pp. 173-184.
Międzynarodowa Komisja Teologiczna, Teologia dzisiaj, https://www. vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_cti_ doc_20111129_teologia-oggi_pl.pdf.
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, przyjęty przez Narody Zjednoczone (December 16th, 1966), https://www.am- nesty.org.pl/wp-content/uploads/2016/04/Miedzynarodowy_Pakt_Praw_ Obywatelskich_i_Politycznych.pdf.
Pawlikowski J., Spór o klauzulę sumienia z perspektywy celów medycyny i etyki lekarskiej, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, ed. P. Stanisz, J. Pawlikowski, M. Ordon, Lublin 2014, pp. 145-171.
Universal Declaration on Human Rights (Powszechna Deklaracja Praw Człowieka) (December10th,1948), https://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Powszechna_Deklaracja_Praw_Czlowieka.pdf.
Prusak M., Konflikt sumienia katolickiego farmaceuty w praktyce aptecznej, “Teologia i Moralność 8(2013), no. 2, pp. 35-49.
Prusak, M., Sprzeciw sumienia w praktyce aptecznej, in: Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej -aspekty etyczne i prawne, ed. P. Stanisz, J. Paw- likowski, M. Ordon, Lublin 2014, pp. 211-226.
Rey-Mermet T., Teolog sumienia, transl. W. Kawecki, H. Pagiewski, Kraków 1996, pp. 127-128.
Resolution of the European Council (Rezolucja Rady Unii Europejskiej) (November 16th, 2009), Council conclusions on freedom of religion or belief.
The Second Vatican Council, Declaration on religious freedom Dignitatis personae, https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/docu ments/rc_con_cfaith_doc_20081208_dignitas-personae_pl.html.
The Second Vatican Council, Pastoral Constitution on the Church in the Modern World. Gaudium et spes, https://www.vatican.va/archive/hist_ councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19651207_gaudium-et-spes_en.html.
Szczodry M., Kwestia sumienia w posynodalnej adhortacji apostolskiej Amoris laetitia papieża Franciszka, in: Miłość jest nam dana i zadana. Komentarz do Posynodalnej Adhortacji apostolskiej Amoris laetitia papieża Franciszka, ed. G. Chojnacki, Szczecin 2017, pp. 243-260.
Traktat z Lizbony (December13th,2007), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/ download.xsp/WDU20092031569/O/D20091569.pdf.
Wanat Z., Profetyczny wymiar sprzeciwu sumienia, “Teologia i Moralność” 8(2013), no. 2, pp. 19-33.
Wieczorek W., Teologia pracy w nauczaniu Jana Pawła II, “Roczniki Nauk o Rodzinie i Pracy Socjalnej 4(2012), pp. 321-334.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Rocznik Teologii Katolickiej

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.